صفحه اصلي روايتگر http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TlM4eEwyaHZiV1VtTHlNakkwTnZiblJsYm5Rakl5TXYtdEpvWGNFV2J1dkElM2Q=/صفحه اصلي
اطلاعیه ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T0M4eEx6a21ORGNtTUNZd0lVMXZaR1ZzSmpFME9TOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtQTBITVRJQzFBeGclM2Q=/اطلاعیه ها
دريافت آثار http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TOHpOQ1kySmpBbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtTjl6NjNsNXNXekUlM2Q=/دريافت آثار
تماس با ما http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TOHpOQ1kwSmpBbU1DRkJjbU1tTUM4akl5TkRiMjUwWlc1MEl5TWpMdyUzZCUzZC1MVmhQMyUyZkFraWtZJTNk/تماس با ما
ورود به سيستم http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TODFOaVloUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMTBjblZsSVdac1kzSmxZWFJsZFhObGNqMW1ZV3h6WlNGbWJISmxjMlYwY0dGemN6MW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNaaU5peDJZallyeURZcU5tSElOaXoyWXJZczlpcTJZVWhMeU1qSTBOdmJuUmxiblFqSXlNdi1VaTR3bjZkSHJKZyUzZA==/ورود به سيستم
ثبت نام http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TODFOeVloUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMW1ZV3h6WlNGblpXNWxjbUYwYjNKd1lYTnpQV1poYkhObElYZGhkR1Z5YldGeWF6MW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNZcTlpbzJLb2cyWWJZcDltRklTOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtZ2UzbCUyZks2MTdCcyUzZA==/عضويت
فراموشي رمز عبور http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TODFPQ1loUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNaZ2RpeDJLZlpoZG1JMkxUWmlpRFlzZG1GMkxJZzJMbllxTm1JMkxFaEx5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LSUyZkN2MEpreWQ3MmMlM2Q=/فراموشي رمز عبور
گنجينه راويان http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/Tmk4eEx6RTFPQ1l5TlNZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LTZmQmFaeDBUTUxNJTNk/گنجينه راويان
راهيان نور http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/Tnk4eEx6RTFPQ1l5TmlZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LXlyekZ1aFpJJTJiVzQlM2Q=/راهيان نور
ايثار و شهادت http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRBdk1TOHhOVGdtTXpBbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtZnZoZTVTQjdYNjQlM2Q=/ايثار و شهادت
ويژه نامه http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T0M4eEx6RTFPQ1l5TnlZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LUZqOTg5cGNGJTJmb0UlM2Q=/ويژه نامه ها
رسانه هاي شهدايي http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T1M4eEx6RTFPQ1l5T1NZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LVUlMmJxMzRkTzRaTHclM2Q=/رسانه هاي شهدايي
نمايه ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRFdk1TOHhOVGdtTXpFbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtRSUyZjhZNVBzSyUyYlY0JTNk/نمايه ها
پاسخ به شبهات http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRVdk1TOHhOVGdtTWpnbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtbiUyYkhRVVolMmZhelg0JTNk/پاسخ به شبهات
صفحه اصلي http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T0M4eEwyaHZiV1VtTHlNakkwTnZiblJsYm5Rakl5TXYtcDZnSUNFaElwMEElM2Q=/صفحه اصلي
ارتباط با ما http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T0M4eEwyTnZiblJoWTNSMWN5WTBKakFtTUNGQmNtTW1NQzhqSXlORGIyNTBaVzUwSXlNakx3JTNkJTNkLUJnSk9yJTJmNWM1eW8lM2Q=/ارتباط با ما
درباره ما http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T0M4eEwyTnZiblJsYm5SbmNtOTFjR3hwYzNRbU16TW1NQ1l3SVVGeVl5WXdMeU1qSTBOdmJuUmxiblFqSXlNdi04MDdLd0lRWEFiayUzZA==/درباره ما
پايگاه تخصصي راويان|روايتگر - فتح
لطفا صبر کنید
Alternate content if Flash is not supported
ويــژه ها
Next
  • سهمي از سرنوشت

    در آستانه انتخابات و با توجه به حساسيت فراوان اين حادثه عظيم و در راستاي بصيرت افزاري و ارائه محتواي هاي كاربري و مستند براي راويان و مخاطبان، سايت روايتگر در نظر گرفته بخشي را با نام « سهمي از سرنوشت» در قسمت ويژه نامه ها طرحي ادامه

  • نشريه الكترونيكي شماره 6 منازل الشهداء

    شماره ششم از نشريه الكترونيكي "منازل الشهدا" مخصوص خانواده در دسترس علاقه مندان به فرهنگ ايثار و شهادت قرار گرفت ادامه

  • نشريه منازل الشهدا شماره 5

    شماره پنجم از نشريه الكترونيكي "منازل الشهداء" مخصوص خانواده در دسترس علاقه مندان به فرهنگ ايثار و شهادت قرار گرفت ادامه

  • نشريه شماره 4 منازل الشهدا

    شماره چهارم از نشريه الكترونيكي "منازل الشهداء" مخصوص خانواده در دسترس علاقه مندان به فرهنگ ايثار و شهادت قرارگرفت. ادامه

  • نشريه منازل الشهداء (شماره 3)

    شماره سوم از نشريه الكترونيكي "منازل الشهداء" مخصوص خانواده در دسترس علاقه مندان به فرهنگ ايثار و شهادت قرار گرفت ادامه

  • اولين ويژه نامه الكترونيكي بين المللي راهيان نور

    ويژه نامه الكترونيكي راهيان نور به سه زبان فارسي،عربي و انگليسي ادامه

  • نشريه شماره 2 منازل الشهدا

Previous
پربازدیدها
صفحه اصلي>ويژه نامه ها>دفاع مقدس>حماسه سوم خرداد
نويسنده: ravayat
امتياز به مطلب:
5.0 (1)
/1
1393/03/03
بازديد: 24568
حماسه سوم خرداد 1361

فتح خرمشهر از زبان سردار عزيز جعفري


كتاب «كالك‌هاي خاكي» مجموعه خاطرات سردار عزيز جعفري است كه توسط گلعلي بابايي و حسين بهزاد نوشته شده است. اين كتاب بخش‌هاي خواندني بسياري دارد كه يكي از آنها روايت سردار از فتح خرمشهر است.


كتاب «كالك‌هاي خاكي» از خاطرات شفاهي سرلشكر پاسدار محمدعلي جعفري كه توسط گلعلي بابايي خاطره‌نگاري شده امسال در آستان نمايشگاه كتاب تهران توسط انتشارات سوره مهر منتشر شد.

كتاب «كالك‌هاي خاكي» در قالب مصاحبه و گفت‌وگو از مقطع تولد جعفرب در تابستان 1335 تا تابستان 1361 يعني زمان فتح خرمشهر را شامل مي‌شود. اثر در 12 فصل با عناوين بچه‌هاي نجف‌آباد يزد، تا دانشكده هنر، خميني اي امام، دانشجوي خط امام، در انقلاب فرهنگي، شكست حصر سوسنگرد، پيروزي يك تفكر، همسر يا همسنگر، تيپ عاشورا، با قرارگاه عملياتي، قدس در نبرد فتح، الي بيت‌المقدس، و در نهايت هم فصل مربوط به تصاوير و اسناد تدوين شده است.



در بخش انتهايي از خاطرات سردار جعفري به آزادسازي خرمشهر پرداخته شده كه روايت وي از اين ايام بازخواني مي‌شود:



سرانجام شمارش معكوس براي آغاز مرحله چهارم عمليات الي البيت‌المقدس، از بعدازظهر روز شنبه، 1 خردادماه 1361، با استقرار گردان‌هاي خط شكن قرارگاه عملياتي نصر در پشت خاكريزهاي كانال عرايض، شروع شد. كانال عرايض محلي بود كه دشمن در طول آن بيست شبانه روز از شروع عمليات تلاش مي‌كرد جاي پايش را پشت آن محكم كند؛ يعني با ايجاد موانع و استقرار تيپ 22 زرهي مانع پيش‌روي نيروها از آن محور به سمت خرمشهر بشود. چند روزي هم كه در اجراي عمليات وقفه افتاد فرصت خوبي به دشمن داد تا به مقصودش برسد. البته بچه‌هاي ما هم در اين مدت بي‌كار ننشستند. در روزهايي كه گردان‌ها براي بازسازي رفتند، نيروهاي اطلاعات و تخريب هم، با اعزام تيم‌هاي عملياتي، شناسايي‌شان را تكميل كردند تا گردان‌ها بتوانند عمليات خط‌شكني را به نحو احسن انجام بدهند.



مطلب مهمي كه لازم است در اينجا به آن اشاره كنم اين است كه ما در مراحل اول و دوم عمليات مأموريت خط‌شكني چنداني نداشتيم؛ يعني در مقابل‌مان مين و سنگر دفاعي نزديكي وجود نداشت. فقط در مرحله سوم عمليات چنين وضعيتي داشتيم كه آنجا هم به مشكل برخورديم. در مرحله چهارم با خطي مواجه بوديم كه هم ميدان مين داشت، هم سيم خاردار، هم كانال، و هم سنگرهاي دفاعي مستحكم.



در چنين اوضاع و احوالي، ساعت 22:30 شامگاه شنبه، خردادماه 1361، مرحله چهارم عمليات الي‌بيت المقدس، با اعلام رمز مقدس يا محمدبن عبدالله (ص)، از بي‌سيم فرماندهي قرارگاه مركزي كربلا به واحدهاي عمل‌كننده، شروع شد تا به حول و قوه الهي منجر به آزادسازي خرمشهر بشود.



نيروهاي خط‌شكن ما، به جهت برخورداري از آن استراحت يك هفته‌اي، تا حدودي كسب آمادگي كرده بودند و سرحال و قبراق به سمت اهداف از پيش‌ تعيين شده حركت كردند. ضمن اينكه دشمن هم مي‌دانست آنجا نقطه آخر است و اگر كم مي‌افتد. به همين سبب، علاوه بر تسليح زمين به انواع موانع بازدارنده، سلاح‌هاي مرگ‌باري را هم در مسير پيش‌روي نيروهاي پياده ما قرار داده كه عبور از آن‌ها واقعاً ناممكن به نظر مي‌رسيد.



شليك‌هاي پياپي چندين قبضه توپ ضد هوايي شليك ميان معبرها جهنمي برپا كرده بود كه شايد كمتر كسي از آن جان سالم به در مي‌برد. با همه تمهيدات بازدارنده دشمن، بحمدالله، نيروهاي ما با جسارت و شجاعت بسيار نه تنها موفق شدند به خاكريز دشمن روي سيل‌بند عريض رخنه كنند و مواضع كاليبرهاي آن را در هم بكوبند، بلكه با يورشي برق‌آسا به تجمع تانك‌هاي تيپ 22 زرهي دشمن در پشت آن سيل‌بند آن‌ها را منهدم كردند. يك نمونه را عرض مي‌كنم.



بعد از در هم كوبيدن تيپ 22 زرهي دشمن، نيروهاي فداكار تيپ 27 به پيش‌روي به سمت جنوب ادامه دادند و هنگام روشن شدن هوا رسيدند به جاده مرزي خرمشهر - شلمچه. آنجا برادرها از دو سمت با دشمن درگير شدند. از يك سمت با عراقي‌هايي كه از داخل خرمشهر مي‌خواستند به سمت خاك عراق فرار كنند و از سمت روبه‌رو با تيپ 10 زرهي دشمن، كه صدام به اين تيپ مأموريت داده بود از مرز شلمچه عبور كند و خودش را به خرمشهر برساند تا حلقه محاصره شهر را از غرب آن بشكند.



در جريان درگيري گردان‌هاي تيپ 27 محمد رسول‌الله (ص) با تيپ 10 زرهي ارتش عراق، حدود هفتاد و پنج دستگاه تانك اين تيپ منهدم شد. اين در حالي بود كه بعدها يكي از فرماندهان عراقي، كه در همين درگيري اسير شد، گفت: «صبح روزي كه از طرف قرارگاه سپاه 3 عراق ما را توجيه كردند گفتند كه شما اصلاً نگران انهدام تانك‌هايتان نباشيد. اگر صد دستگاه تانك‌هاي شما را هم بزنند، صد و هشتاد دستگاه ديگر برايتان باقي مي‌ماند كه به خرمشهر برسيد. شما اصلاً ذهن خودتان را درگير اين مسئله نكنيد و همه تلاشتان را به كار ببريد تا نيروهاي داخل خرمشهر از محاصره خارج شوند.» يعني دشمن بيش از دويست هشتاد دستگاه تانك در محور شلمچه - خرمشهر به كار گرفته بود و از قراين و شواهد اين طور برمي‌امد كه فشار اصلي نيروهاي عراقي از سمت راست عمليات باشد؛ جايي كه تيپ 27 بايد جلوي فشار زرهي دشمن را، كه از محور شلمچه وارد مي‌شد، مي‌گرفت. به عبارت واضح‌تر، بايد هم جلوي نيروهايي مي‌ايستاد كه قصد فرار از خرمشهر را داشتند و هم مقابل تانك‌هاي مجهز تيپ مستقل 10 زرهي سپاه 3 ارتش عراق، كه براي شكستن محاصره آن دسته از نيروهاي عراقي كه داخل خرمشهر گير افتاده بودند مدام پاتك مي‌كردند.



براي اينكه به اهميت استراتژيك اين منطقه بيشتر پي ببريد لازم مي‌دانم به نكته‌اي اشاره كنم. تا وقتي پاتك‌هاي دشمن در محور شلمچه شكست نخورده بود احدي از نيروهاي عراقي داخل خرمشهر دستش را بالا نبرد. وقتي حوالي ساعت 11 صبح روز دوشنبه، 3 خردادماه 1361، عراقي‌ها در مقابل بچه‌هاي قرارگاه نصر در شلمچه و خيّن كم آوردند. نيروهاي قرارگاه فتح، تيپ 14 امام حسين (ع)، و 8 نجف اشرف به خرمشهر وارد شدند و با بلندگوهايي كه روي خودروها سوار كرده بودند از نيروهاي عراقي محاصره شده در خرمشهر خواستند خودشان را تسليم كنند. از آن لحظه به بعد دسته دسته سربازان، درجه‌داران، افسران، و حتي ژنرال‌هاي عراقي دست‌هاي خودشان ر به علامت تسليم بالا بردند و به اسارت‌ نيروهاي ما در‌آمدند. اين مقدمه‌اي شد براي آزادي كامل خرمشهر، كه بعد از ظهر همان روز از طريق گوينده صداي جمهوري اسلامي ايران به دنيا مخابره شد.



در مجموع بايد بگويم در كسب اين پيروزي بزرگ و آزادسازي خرمشهر عزيز همه مردم ايران و رزمندگان نيروهاي مسلح، اعم از لشكرها و تيپ‌ها و گردان‌هاي سپاه و ارتش، و سنگرسازان بي‌سنگر و فداكار جهاد سازندگي نقشي بي‌بديل و ايثارگرانه ايفا كردند؛ اما از حق نبايد بگذريم كه در اين ميان نقش رزمندگان تيپ 27 محمد رسول‌الله (ص) از بقيه برجسته‌تر بود. چرا؟ الان عرض مي‌كنم. اين تيپ، در مرحله اول، به واسطه پاتك‌هاي سنگيني كه دشمن روي آن‌ها انجام داد، به شدت آسيب ديد. در مرحله دوم عمليات روي دژ مرزي كوت‌سواري باز هم، به دليل باز بودن جناح چپ آن، در معرض شديدترين فشارهاي دشمن قرار گرفت و آسيب‌ فراواني به آن وارد شد. در نبرد ناموفق مرحله سوم تقريباً دو تا سه گردان از نيروهايش ذوب شد. در مرحله پاياني عمليات هم، به دليل قرار گرفتن در نوك حمله پاتك‌هاي زرهي و مكانيزه دشمن، در منطقه شلمچه و نهر خيّن، باز هم بيشترين فشارها را متحمل شد؛ طوري كه بعدها مطلع شدم از تيپ 27 در اين عمليات دو فرمانده محور، حدود دَه نماينده و معاون گردان، و صدها تن از نيروهاي زبده سپاهي و بسيجي به شهادت رسيدند.



نمونه‌اي از نحوه جنگيدن اين بچه‌ها را به ياد دارم. صبح روز دوشنبه، 3 خردادماه، رفته بودم سمت نهر عرايض؛ جايي كه راه فرار نيروهاي عراقي بسته شده بود و به شدت با نيروهاي تيپ 27 درگير بودند تا بتوانند راه فراري پيدا كنند. هم زمان با جنگيدن نيروهاي دو طرف ميان نخلستان‌هاي عرايض، يك هلي‌كوپتر [M.i8] دشمن آمد تا فرماندهان عراقي محاصره شده را نجات بدهد. ديدم يكي از همين بچه‌هاي تيپ 27 با آرپي‌جي هلي‌كوپتر عراقي را هدف قرار داد و سرنگون كرد. سقوط اين هلي‌كوپتر جلوي چشم بچه‌ها آن‌ها را بي‌اندازه خوشحال كرد؛ طوري كه صداي تكبيرشان فضاي نخلستان را پر كرد.



خطر غرور فتح



به هر حال با آزاد‌سازي خرمشهر و بعد از دفع آن همه پاتك‌هاي سنگين عراقي‌ها در محورهاي شملچه و خين و عرايض، دشمن، با همه يال و كوپالش، مجبور به عقب‌نشيني كامل شد؛ آن هم با به جاي گذاشتن مقادير زيادي سلاح و تجهيزات سبك و سنگين در خرمشهر و اطراف آن و به اسارت گرفته شدن بيش از دوازده هزار نيروي عراقي در خرمشهر. طي مراحل اول تا سوم حدود هفت هزار نفر از نيروهاي دشمن به اسارت درآمدند كه با احتساب اين مجموعه دوازده‌‌هزار نفري نظاميان اسير دشمن در مرحله چهارم عمليات تعداد كل اسراي عراقي به نوزده‌‌هزار نفر رسيد.



به جاي ماندن آن همه تجهيزات و امكانات در خرمشهر فرصتي بود براي يگان‌هاي سپاه تا از آن طريق بتوانند كمبودهايشان را جبران كنند. وجود غنايم انبوه چنان همه را وسوسه كرده بود كه متأسفانه شاهد رقابتي ناخوش آيند بين يگان‌ها بوديم. روي بدنه هر تانك و نفربر غنيمتي آرم چند يگان كليشه شده بود و بعضاً درگيري‌هايي براي تصاحب اين غنايم بين نيروها پيش مي‌آمد كه در شأن نيروهاي اسلام نبود.



از اين صحنه‌هاي ناخوشايند كه بگذاريم، مشاهده آن موج پرشور برآمده از شادماني مردم انسان را به وجد مي‌آورد. اصلا باورمان نمي‌شد بعد از آن همه سختي و مشكلات، كه در مدت بيست و پنج روز عمليات الي‌بيت‌المقدس با آن دست و پنجه نرم كرده بوديم، اين طور آزادانه بتوانيم در خيابان‌ها و كوچه‌هاي ويران شده خرمشهر قدم بزنيم و در مسجد جامع آن نماز شكر به جاي بياوريم.



مهم‌تر از همه اينها پيام حضرت امام به مناسبت آزاد سازي خرمشهر بود كه روح ما را جلا داد. امام در اين پيام، ضمن تشكر از همه كساني كه در به دست آمدن اين پيروزي بزرگ سهيم بودند، به نكات مهمي اشاره فرمودند و به نيروهاي مسلح خطر غرور فتح را گوشزد كردند؛ تذكري بسيار به جا و كارگشا.



البته بعدها از اين پيام حضرت امام برداشت‌ها و تعابير نادرستي هم شد؛ يعني در مراحل بعدي جنگ آنجا كه ما به لحاظ تاكتيكي و عملياتي خوب عمل نمي‌كرديم و به دليل ضعف تاكتيكي از دشمن ضربه مي‌خورديم، برخي آقايان، به جاي آنكه آن نقاط ضعف را مرتفع سازند، شكست را ناشي از غرور و اين حرف‌ها مي‌دانستند. به نظر من اين ظلم به حضرت امام بود. چون امام خميني در اكثر پيام‌ها و صحبت‌هايشان ابتدا توصيه به تدبير و تعقل مي‌كردند و بعد اجتناب از غرور و خودبيني.

برچسب ها:
پيام حضرت امام‌خميني (قدس‌سره) به مناسبت عمليات بيت‌المقدس و فتح خرمشهر
بحران‌هاي خرمشهر بعد از پيروزي انقلاب تا قبل از آغاز جنگ
ويژگي هاي منطقه اي خرمشهر و محل عمليات بيت المقدس
روايتي كلي مقاومت 34 روزه
خاطرات يك خلبان از فتح خرمشهر
خاطرات فتح خرمشهر از زبان شهيد صياد شيرازي
فتح خرمشهر از زبان سردار عزيز جعفري
فهرست 66 عنوان كتاب درباره خرمشهر:

ارسال نظر
یادداشتی ثبت نشده است.
ارسال نظر
نــــام:
پست الکترونیکی:
متن یادداشت :