صفحه اصلي روايتگر http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TlM4eEwyaHZiV1VtTHlNakkwTnZiblJsYm5Rakl5TXYtdEpvWGNFV2J1dkElM2Q=/صفحه اصلي
اطلاعیه ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TlM4eEx6a21ORGNtTUNZd0lVMXZaR1ZzSmpFME9TOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtUmVFUWJRQ0lydjAlM2Q=/اطلاعیه ها
دريافت آثار http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TOHpOQ1kySmpBbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtTjl6NjNsNXNXekUlM2Q=/دريافت آثار
تماس با ما http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TOHpOQ1kwSmpBbU1DRkJjbU1tTUM4akl5TkRiMjUwWlc1MEl5TWpMdyUzZCUzZC1MVmhQMyUyZkFraWtZJTNk/تماس با ما
ورود به سيستم http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TODFOaVloUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMTBjblZsSVdac1kzSmxZWFJsZFhObGNqMW1ZV3h6WlNGbWJISmxjMlYwY0dGemN6MW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNaaU5peDJZallyeURZcU5tSElOaXoyWXJZczlpcTJZVWhMeU1qSTBOdmJuUmxiblFqSXlNdi1VaTR3bjZkSHJKZyUzZA==/ورود به سيستم
ثبت نام http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TODFOeVloUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMW1ZV3h6WlNGblpXNWxjbUYwYjNKd1lYTnpQV1poYkhObElYZGhkR1Z5YldGeWF6MW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNZcTlpbzJLb2cyWWJZcDltRklTOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtZ2UzbCUyZks2MTdCcyUzZA==/عضويت
فراموشي رمز عبور http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRJdk1TODFPQ1loUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNaZ2RpeDJLZlpoZG1JMkxUWmlpRFlzZG1GMkxJZzJMbllxTm1JMkxFaEx5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LSUyZkN2MEpreWQ3MmMlM2Q=/فراموشي رمز عبور
گنجينه راويان http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/Tmk4eEx6RTFPQ1l5TlNZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LTZmQmFaeDBUTUxNJTNk/گنجينه راويان
راهيان نور http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/Tnk4eEx6RTFPQ1l5TmlZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LXlyekZ1aFpJJTJiVzQlM2Q=/راهيان نور
ايثار و شهادت http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRBdk1TOHhOVGdtTXpBbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtZnZoZTVTQjdYNjQlM2Q=/ايثار و شهادت
ويژه نامه http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T0M4eEx6RTFPQ1l5TnlZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LUZqOTg5cGNGJTJmb0UlM2Q=/ويژه نامه ها
رسانه هاي شهدايي http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/T1M4eEx6RTFPQ1l5T1NZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LVUlMmJxMzRkTzRaTHclM2Q=/رسانه هاي شهدايي
نمايه ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRFdk1TOHhOVGdtTXpFbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtRSUyZjhZNVBzSyUyYlY0JTNk/نمايه ها
پاسخ به شبهات http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/TVRVdk1TOHhOVGdtTWpnbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtbiUyYkhRVVolMmZhelg0JTNk/پاسخ به شبهات
كتب مرتبط http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
سايت ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
سازمان ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
مجلات http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
وبلاگ ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
فيلم ها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
گروه هاي تبليغي http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
نرم افزارها http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
رسانه ها و مطبوعات http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/
صفحه اصلي http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/Tnk4eEwyaHZiV1VtTHlNakkwTnZiblJsYm5Rakl5TXYtRkcyemRqTUw4UlklM2Q=/صفحه اصلي
ارتباط با ما http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/Tnk4eEwyTnZiblJoWTNSMWN5WTBKakFtTUNGQmNtTW1NQzhqSXlORGIyNTBaVzUwSXlNakx3JTNkJTNkLXdNZGpvOGJSUzRvJTNk/ارتباط با ما
درباره ما http://www.ravayatgar.org/http://www.ravayatgar.org/fa/Tnk4eEwyTnZiblJsYm5SbmNtOTFjR3hwYzNRbU16TW1NQ1l3SVVGeVl5WXdMeU1qSTBOdmJuUmxiblFqSXlNdi0lMmZXRFVkdGpYU1Y4JTNk/درباره ما
پايگاه تخصصي راويان|روايتگر - قانون
لطفا صبر کنید
Alternate content if Flash is not supported
منوي بخش ها
پربازديدها
صفحه اصلي>ايثار و شهادت>انقلاب اسلامي>نقشه راه
نويسنده: ravayat
امتياز به مطلب:
0.0 (0)
/0
1393/05/29
بازديد: 14269
مباني انقلاب

قانون الهي ، شريعت و اجتهاد

. قانون الهي و شريعت

از ديد انديشۀ امام خميني مهم‌ترين شاخص جامعه مطلوب و مدينه فاضله اسلامي رواج و حاكميت قانون الهي و روشن‌بودن تكليف مردم در همه زمينه­هاست. امام در توضيح اين كه چرا و چگونه در وضع موجود شاهنشاهي، حاكميت الهي و اسلامي ازبين‌رفته، آوردن قوانين غربي را، عامل خارج شدن احكام اسلام از ميدان عمل و اجرا مي‌دانند و در همين راستا بود كه امام به نقد و نفي وضع موجود نظام شاهنشاهي پرداخت. (حشمت‌زاده، 1381: 442)

عدالت يكي ديگر از شاخص­هاي جامعه مطلوب است كه امام به آن اشاره مي‌كند. «در حقيقت مهم­ترين وظيفه انبيا برقرار كردن يك نظام عادلانه اجتماعي از طريق اجراي قوانين و احكام است كه البته با بيان احكام و نشر تعاليم و عقايد الهي ملازمه دارد.(ولايت فقيه، امام خميني: 19)

. اجتهاد

يكي از امتيازات مذهب شيعه، اصل اجتهاد و كاوش مستمر در منابع ديني براي پاسخگويي به مسائل جديد است. اجتهاد كوشش دائمي براي تفسير روشمند آموزه‌هاي دين در برابر نيازهاي نو و پديده‌هاي نوين (حوادث واقعه) است. پويايي اجتهاد به معناي برقراري توازن ميان فكر ديني با جريان روز در سطح عيني­هاي فردي و اجتماعي جامعه است. امام خميني براي احياي اسلام و پاسخگويي در هر دوره و زماني، فقه پويا را طرح كرد و نقش «زمان و مكان» را در استنباط حكم شرعي بيان نمود و ديگر مجتهدان را نيز به رعايت نقش «زمان و مكان» در اجتهاد فراخواند. (ثقفي، 1381: 263)

فقه در ميان معارف اسلامي از جايگاه مهم و اساسي برخوردار است و عهده‌د‌ار تبيين تكاليف و وظايف عملي مسلمانان در شئون مختلف زندگي است؛ حضرت امام خميني بقاء اسلام را به بقاء فقاهت دانسته و مي‌فرمودند: «ما فقاهت لازم داريم، اگر فقيهي (فقاهت) از بين رود، اسلام از بين مي‌رود، ما فقيه لازم داريم، بايد به دنبال فقه باشيم». از نظر ايشان، فقه تئوري واقعي و كامل اداره انسان و اجتماع از گهواره تا گور است.(ورعي، 1378: 319)

مرجع هم، فقيه جامع ­الشرايط اعلم به مفهوم دانايي دين است. مرجع تقليد به كسي مي­گويند كه مي­تواند احكام شرعي را از منابع اوليه فقهي استنباط كند و به اصطلاح توانايي اجتهاد دارد، يعني مي­تواند با نظر و استدلال حكم شرعي را از بيانات ديني به دست آورد. به تعبير ديگر، اجتهاد به‌كاربردن تدبر و تعقل در فهم ادله شرعيه است. (اخوان­مفرد،1381: 165)

اجتهاد در جهان اسلام همانند حكمت عملي در يونان و غرب، با امور انساني و عمل سر و كار دارد، يعني آن چه درباره آن مي­توان تأمل نمود، انتخاب كرد و انجام داد. اجتهاد نيز همانند حكمت عملي تابع عمل است و به اعتبار دگرگوني در مصالح و اعمال، متحول مي­شود. چون عمل سياسي‌شدن و صيروت است، هر دانشي كه متكفل بحث از عمل سياسي است گريزي از صيروت و دگرگوني نخواهد داشت. اجتهاد از علوم عملي است و چنان كه غزالي توضيح مي دهد، علم عملي نيك و بد را در مي‌يابد و قواي نفس، اهل منزل و اهل بلد را مي­كند، اما معلومات آن همچون جيوه است كه پيوسته در دگرگوني است و ثابت نيست و با اختلاف دوران‌ها و امت‌ها تغيير و تبديل پيدا مي‌كند.(فيرحي، 1378: 308-307)

گفتني است، فقهاي شيعه در طول تاريخ مواضع متفاوتي را در برخورد با تحولات اجتماعي اتخاذ كرده‌اند. اين مواضع متفاوت تا حد زيادي متأثر از مباني فقهي آنان نيز بوده است. از همان آغاز فقهاي شيعه به دو گروه اخباري و اصولي تقسيم شدند. درحالي‌كه اصوليون بر حجيت عقل اعتقاد داشتند، اخباريون ملازمه عقل و شرع را مردود مي­داشتند؛ اما با غلبه استدلال اصوليون از اوايل دوران قاجار اين ديدگاه فقهي غلبه يافت به‌طوري‌كه مي‌توان گفت فقهاي معاصر به اجتهاد، پذيرش عقل به‌عنوان يكي از منابع مهم استنباط احكام، پذيرش بنا و عقلاء و عرف در تعيين مصاديق احكام، پذيرش اصل تبعيت احكام از مصلحت و دفع مفسده و استفاده از اصول عمليه در مواردي كه نصي وجود ندارد، اشتراك نظر دارند. اين جريان فكري فقهي بود كه موفق شد در انقلاب اسلامي نقش مهمي ايفا كند و به‌عنوان يك گفتمان مهم انديشه­اي ـ فقهي تحت عنوان اسلام فقاهتي مطرح شود.(فوزي، 1388: 163)

اين انديشه از اسلام سياسي ـ اجتماعي و تلاش براي برپايي حكومتي اسلامي بر مبناي اجراي احكام فقه اسلامي در جامعه و ولايت فقها به‌عنوان ناظران اجراي فقه در جامعه دفاع مي­كرد. دال مركزي اين گفتمان فقه مي­باشد و دال­هاي شناوري همچون حاكميت الهي امامت نيابت، ولايت، مردم حول اين دال مركزي سامان داده شدند. به‌طوري كه طرفداران اين گفتمان با محور قرار دادن فقه تلاش مي‌كنند و نوع حكومت و شيوه حكومت در دوران غيبت همچون رابطه مردم با حكومت را در اسلام تفسير كنند. بسياري از متفكران و نيروهاي فكري انقلاب اسلامي وقتي سخن از حكومت اسلامي مي­گفتند در واقع انتظار حاكم شدن فقه را در جامعه داشتند و آرمان شهر خود را در آن قالب ترسيم مي­كردند و جوهره حكومت اسلامي را حاكميت فقه و احكام فقهي در جامعه مي­دانستند. ( فوزي، 1388: 63)

طرفداران اين گفتمان، با تأكيد بر جامعيت دين و اينكه اسلام ديني است كه به همه نيازهاي بشر توجه نموده و براي آنها در قالب قوانين و احكام شرعي برنامه‌ريزي كرده است، معتقد بودند اجراي دقيق اين احكام در جامعه مي­تواند جامعه­اي مطلوب كه سعادت دنيا و آخرت انسان را تأمين كند، به دنبال داشته باشد؛ لذا راه رسيدن به جامعه مطلوب را از كانال اجراي قوانين الهي كه در فقه متجلي بود، مي­دانستند. در اين چارچوب فقيه اهميت خاصي يافت و به‌عنوان كارشناس مهم قوانين الهي از جايگاه ويژه­اي برخوردار بود و مرجع تفسير قوانين شريعت محسوب مي­شد. بنابراين گروه بر نقش ولايتي فقها تأكيد داشتند. (شريعتي، 1357: 64-63)

اساس حكومت اسلامي را احكام و قوانين فراگير و ثابت اسلام تشكيل مي­دهد و شناخت اين احكام و قوانين در زماني كه حكومت اسلام به دست پيامبر و يا امام معصوم سلام الله عليهم اجمعين تشكيل و اداره شود براي همگان ممكن و آسان است، زيرا آن بزرگواران عالم به قوانين الهي و در اين فرض در دسترسي مردم و در رأس حكومت قرار دارند و در هر جا وظيفه آحاد ملت و مسئولين مملكت را بيان مي‌فرمايند. در اين زمان نورتني كمتر نياز به اجتهاد يعني استنباط قوانين كلي از ادله تفصيليه، احساس مي‌شود. اما در زمان غيبت امام معصوم عليه‌السلام و تشكيل حكومت اسلامي به دست فقها اسلام و مسلمانان دلسوز، با توجه به اينكه ركن اساسي اداره كشور و مهم‌ترين وظيفه آحاد ملت و مسئولين مملكت پياده كردن و عمل به قوانين ثابت و دائمي اسلام است كه در قرآن و سنت توسط پيامبر اسلام و امامان معصوم بيان شده و اكثر قاطع اين قوانين و خصوصاً جزئيات آن جزء ضروريات دين نيست كه اطلاع بر آن بدون اعمال اجتهاد ممكن باشد، فلذا اجتهاد در حكومت اسلامي مهم­ترين نقش را براي استخراج احكام اسلام دارا مي­باشد تا در سايه آن احكام ثابت و قوانين دائمي مشخص و ملاك عمل افراد ملت و مسئولين مملكت قرار گيرد. بلكه اجتهاد در قوانين متغير حكومت اسلامي نيز نقش مهمي را ايفا مي­نمايد، چرا كه احكام و قوانين ثابت به منزله اصول لازم‌الرعايه است كه هرگز نبايد تصميمي برخلاف آنها گرفته شود و ازاين‌رو بايد اين قوانين متغير نيز مخالفتي با قوانين ثابت نداشته، در چارچوب آن تنظيم و تصويب شود و بناء عليه، اجتهاد در اين زمينه نيز نقش حياتي دارد و به همين ملاحظه است كه در اصول قانون اساسي جمهوري اسلامي، فقهاي اسلام­شناسي كه از اعضاء شوراي نگهبانند در نظر گرفته شده­اند تا با تكيه به اجتهاد و شناخت عميق خود مصوبات مجلس شوراي اسلامي را از نظر عدم مخالفت با قوانين اسلام مورد رسيدگي قرار دهند.(حكومت در اسلام، 1367: 330)

-------


 

برچسب ها:

ارسال نظر
یادداشتی ثبت نشده است.
ارسال نظر
نــــام:
پست الکترونیکی:
متن یادداشت :